Misschien komt het u bekend voor: u leest ergens een artikel over de gezonheidzorgen voor uw vogels of een rapport van een dierenarts en u raakt niet wijs uit de gebruikte termen. Het overkwam ook ons, daarom zochten en vonden wij een dierenarts die één en ander in voor ons verstaanbare taal wilde verklaren:

Verklaring van de volgende termen: anamnese, autopsie, sectie, cytologie, histologie, macroscopie, PAS-negatieve kleuring.

Een anamnese is het vraaggesprek dat een dierenarts met zijn klant voert vooraleer hij overgaat tot het klinisch onderzoek van het dier. Voor de klanten lijkt dit misschien minder belangrijk dan het in werkelijkheid is; het is echter een zeer belangrijke eerste stap van een consultatie. Een anamnese bestaat onder andere uit de voorgeschiedenis (niet enkel van de individuele vogel, maar ook van de collectie), de huidige klachten - wanneer en hoe ze precies ontstaan zijn - en eventueel de voorafgaande behandelingen. Hoe beter de eigenaar relevante elementen kan aanbrengen, hoe duidelijker het beeld kan worden van wat er aan de hand kan zijn. Het is de basis voor een juiste diagnose; voor de dierenarts die het levende dier onderzoekt, maar ook voor de patholoog die een doodsoorzaak moet achterhalen.

Bij een autopsie (of sectie) wordt eerst gekeken naar macroscopische afwijkingen, dit wilt zeggen de afwijkingen die zichtbaar zijn met het blote oog. Voorbeelden zijn aderverkalking (of atherosclerose), vergrote bijschildklieren (parathyroid) of bloedingen. Wanneer er een macroscopische afwijking te zien is, of wanneer uit de anamnese of het klinisch onderzoek een afwijking in een orgaan vermoed wordt, kan aanvullend cytologisch of histologisch onderzoek gebeuren. Cytologie is de studie van de cellen: er wordt er een afdrukje of schraapsel van een weefsel gemaakt op een microscoopglaasje zodat de individuele cellen onder de microscoop bekeken kunnen worden. Hiervoor kunnen ook kleuringen aangebracht worden zodat bepaalde afwijkingen duidelijker worden. Kleuringen die frequent gebruikt worden zijn Haemacolor, Gram-kleuring of PAS-kleuring voor micro-organismen. Op dezelfde manier kan een natief uitstrijkje gemaakt worden van mest, krop- of darminhoud waarin bijvoorbeeld parasieten zoals flagellaten in te zien kunnen zijn. Histologie daarentegen is het bestuderen van een weefsel. Hiervoor worden flinterdunne schijfjes van stukjes weefsel gemaakt en vervolgens microscopisch bekeken. Men krijgt een doorsnede doorheen het weefsel te zien zodat de verhoudingen tussen de verschillende cellen zichtbaar wordt.

Schimmels zijn goed zichtbaar met een PAS-kleuring. Wanneer een PAS-kleuring negatief is wil dit zeggen dat er dus geen schimmel aankleurt: men kan aannemen dat hij niet aanwezig is.

met dank aan dierenarts Filip Verlinden